Het zijn spannende tijden voor webontwikkelaars. De opmars van smartphones en tablet-pc's en de nieuwe standaard (versie 5) voor HTML, de brontaal op het wereldwijde web, staan garant voor veel veranderingen en een nieuwe periode van langdurige onrust. En opnieuw zal het makkelijker zijn om foute keuzes te maken dan de juiste keuzes, die ook op lange termijn stand hebben gehouden. 

De eerste wereldwijde browseroorlog was nog redelijk overzichtelijk: er was Mosaic en later Netscape aan de ene kant en Microsoft met opeenvolgende versies van Internet Explorer aan de andere kant. De eerste slag was voor Mosaic, de eerste grafische browser met een behoorlijke verspreidingsgraad. Toen Microsoft eenmaal in de gaten had hoe groot het Internet slagveld zou worden is de machinerie in Redmond snel op stoom gebracht en leek het lange tijd of er niks anders was dan Internet Explorer.

Hoewel Internet Explorer de door de W3C vastgestelde standaarden voor HTML en CSS (CSS regelt de presentatie) gebrekkig ondersteunde hebben we daar, zuchtend en soms tierend, mee leren leven. De tweede ronde in de browseroorlog ontstond toen nieuwe browsers beschikbaar kwamen die vaak uitbreidbaar waren (er zijn duizenden plugins voor Firefox beschikbaar) en vrijwel allemaal de standaarden van de W3C beter volgden. Microsoft heeft dit een tijd lang kunnen negeren maar is in ieder geval gaan werken aan browsers die de standaarden beter ondersteunen: versie 7 beter dan 6, versie 8 al weer wat beter dan 7 en versie 9 zou dat opnieuw weer beter moeten gaan doen). Je zou kunnen zeggen dat Microsoft onder druk wel moest buigen. 

Er is echter geen gelegenheid om achterover te leunen in de wetenschap dat de verschillen tussen browsers grotendeels zijn verdwenen (of "real soon now" gaan verdwijnen). Daar zijn twee oorzaken voor aan te wijzen. 

De eerste oorzaak is het verschil in tempo waarmee browsers features van HTML5 ondersteunen. Peter heeft hierover al apart geblogd, met bijzondere aandacht voor formulieren. Het zal echter naar ons idee niet heel lang duren voor alle belangrijke browsers tenminste het grootste deel van HTML5 ondersteunen. 

De tweede oorzaak is meer verstrekkend: de ongelijksoortigheid in apparaten waarmee we naar webpagina's kijken. Was er altijd al discussie of je op 15-inch of 17-inch schermen moest optimaliseren, anno 2010 hebben we rekening te houden met smartphones met zeer kleine schermen tot 26-inch widescreens met grote variaties in pixelgrootte, muizen of touchscreens, integratie met GPS en alle verschillende features van browservarianten. Zo ondersteunt Opera Mini voor iPhone OS geen javascript maar heeft het wel een eigen touchscreen interactie. Safari (iPhone OS) en Chrome (Android) hanteren weer andere uitgangspunten en de browser in het aankomende Windows Phone 7 is naar alle waarschijnlijkheid gebaseerd op Internet Explorer 7 (terwijl er nota bene al beta-releases voor IE 9 zijn uitgebracht!). 

We zullen de komende jaren moeten leren om op de juist manier in te spelen op deze vernieuwingen in combinatie met nieuwe golven van differentiatie. Van een paar dingen zijn we echter wel overtuigd:

1. Het maken van apps voor smartphones is een doodlopende weg, tenzij je iets wilt dat gebruik maakt van specifieke features van apparaat. Je zult al minstens 3x moeten ontwikkelen (iPhone OS, Android en Windows Mobile/Phone 7), versies volgen elkaar in hoog tempo op en leveranciers stellen soms heel rare eisen (zo eist Apple dat apps in een specifieke programmeertaal zijn geschreven).
2. We zullen nog meer serieus werk moeten maken van de scheiding tussen inhoud en presentatie. Voor fysiek kleine schermen wil je geen 3-koloms layout met dropdown-navigatie. Maar misschien wil je wel een andere homepage met alleen het laatste nieuws op een smartphone. Of moet de contactinformatie meer centraal komen te staan.

We gebruiken onze eigen site voor experimenten met HTML5-features en, binnenkort, varianten van de website afhankelijk van features van apparaat en browser.

Het zal wel weer even gaan duren maar uiteindelijk zal ook deze nieuwe platformoorlog opleveren dat het verbeteren en volgen van open standaarden de enige manier is om vooruit te komen.